Fakty dotyczące Gilgamesza – półboga starożytnego Sumeru



Gilgamesz jest powszechnie uważany za legendarną postać mitologii sumeryjskiej, chociaż wielu autorów i uczonych twierdzi, że mógł on faktycznie żyć tysiące lat temu. Jest on określany jako pierwszy bohater ziemi i jest centralną postacią eposu o Gilgameszu. Ponieważ Gilgamesz jest postacią znaczącą, w tym artykule przedstawiam kilka najciekawszych faktów na jego temat, które pomogą nam zrozumieć, kim był ten starożytny bohater i jakie pozostawił po sobie dziedzictwo.

Według sumeryjskiej listy królów Gilgamesz, syn bogini Ninsun i kapłana-króla Lugalbandy, był królem dystryktu Kulab i piątym królem miasta Uruk (Erech w tekstach biblijnych, dzisiejsza Warqa w Iraku) około 2750 r. p.n.e. Najprawdopodobniej rządził w latach 2800–2500 p.n.e. i został pośmiertnie deifikowany.

Gilgamesz przejął tron po królu Lugalbandzie. Rządził przez 126 lat, a tron pozostawił swojemu synowi Ur-Nungalowi, który rządził przez 30 lat. Gilgamesz, król Uruk, jest zazwyczaj określany jako człowiek, chociaż podobno był w dwóch trzecich bogiem, a w jednej trzeciej człowiekiem. Uważa się, że Gilgamesz został obdarzony przez bogów siłą, odwagą i urodą i jest uważany za najsilniejszego i największego króla, jaki kiedykolwiek żył. Pierwsi badacze, którzy studiowali język sumeryjski, błędnie odczytali jego imię jako Izdubar. Najbardziej znany jest jako bohater poematu Gilgamesza, znanego również jako epos Gilgamesza. Epos o Gilgameszu jest uważany za najstarsze i najważniejsze dzieło literackie świata i należy do najwcześniejszych znanych tekstów literackich. Powstał on na podstawie szeregu sumeryjskich legend i wierszy zapisanych pismem klinowym, które datuje się na początek III lub koniec II tysiąclecia p.n.e.

Historycy są zgodni, że epos o Gilgameszu wywarł znaczący wpływ zarówno na Iliadę, jak i na Odyseję. Epos o Gilgameszu opowiada historię syna bogini Nnisun, który wraz ze swoim przyjacielem Enkidu przeżywa szereg niebezpiecznych przygód i misji. Gilgamesz, nieodparty król, spał z świeżo poślubionymi kobietami z Uruk. To sprawiało, że lud był nieszczęśliwy. W odpowiedzi bogini stworzenia Aruru stworzyła potężnego dzikusa o imieniu Enkidu, który dorównywał Gilgameszowi siłą.

Gilgamesz i Enkidu stoczyli wielką walkę, z której zwycięsko wyszedł Gilgamesz. Gilgamesz oszczędza życie Enkidu i zostają przyjaciółmi. Gilgamesz i Enkidu wspólnie przeżywają przygody. Pokonują Humbabę (wschodniosemickie imię Huwawy) i niebiańskiego byka. W eposie o Gilgameszu Enkidu umiera na chorobę, którą nałożyli na niego bogowie jako karę. To wprawia Gilgamesza w śmiertelny strach. Postanawia odszukać mędrca Utnapisztima, który przeżył potop. Gilgamesz poszukuje nieśmiertelności. Gilgameszowi nie udaje się odkryć tajemnicy nieśmiertelności. Wielokrotnie ponosi porażkę w stawianych mu próbach i ostatecznie wraca do Uruk, gdzie uświadamia sobie, że nieśmiertelność jest dla niego nieosiągalna.

Chociaż w starożytnych dziełach literackich znajdują się wzmianki o jego istnieniu, uczeni nie znaleźli nigdzie współczesnych wzmianek o Gilgameszu. Gilgamesz jest określany jako władca przez króla Enmebaragesiego z Kisz, znaną postać historyczną, która prawdopodobnie żyła w pobliżu lub w czasie życia Gilgamesza. Inskrypcja Tummal, trzydziestoczterowierszowy tekst historiograficzny powstały za panowania Ishbi-Erry, przypisuje Gilgameszowi budowę murów Uruk:

Cytat:„Po raz drugi Tummal legło w gruzach, Gilgamesz zbudował Numunburra domu Enlila. Ur-lugal, syn Gilgamesza, uczynił Tummal swoim najważniejszym miejscem i sprowadził Ninlil do Tummal”.

W Me-Turan (dzisiejszym Tell Haddad) znaleziono fragmenty tekstu epickiego, które sugerują, że Gilgamesz pod koniec życia został pochowany pod korytem rzeki.

---

Amon
www.strefa44.pl
www.strefa44.com.pl